Ekim sonu, Cumhuriyet Bayramı ile birlikte birçok aile için bir araya gelme zamanı. Sofrayı kuracak kişinin aklındaki ilk soru da çoğu zaman aynıdır: "Kaç kilo et alsam yeter?"
Az alınırsa sofranın ortası erken boşalır, fazla alınırsa da günlerce artan et dondurucuya sığdırılmaya çalışılır. Bu yazıda kişi başı et hesabını, iki örnek menüyü ve hazırlığı güne yayan bir takvimi paylaşıyoruz.
Temel Hesap: Kişi Başı Ne Kadar Et?
Aşağıdaki miktarlar çiğ ağırlık üzerinden ve yetişkin bir kişi için verilmiştir:
- Sofrada tek çeşit et varsa: kemiksiz etten 250–300 gram.
- Kemikli etlerde (pirzola, kemikli kol, kaburga): 350–400 gram. Kemik ağırlığın yaklaşık üçte birini tutar.
- Köfte ve kebap gibi kıyma ürünlerinde: 200–250 gram.
- Sofrada birden fazla et çeşidi varsa: hepsinin toplamı 300–350 gram olacak şekilde her birinden azaltın.
- Meze tabağındaki şarküteri için: 40–60 gram.
- Çocuklar için yetişkin miktarının yarısını hesaplayın.
Hesap yaparken pişirme kaybını da akılda tutmak gerekir. Et pişerken suyunun yaklaşık %25–30'unu kaybeder; 300 gram çiğ et tabağa 210 gram civarında gelir. Bu yüzden listeyi tabağa gelecek miktara göre değil, çiğ ağırlığa göre yazın.
Sofrada Kaç Çeşit Olmalı?
Kalabalık bir sofrada her şeyi bir ana et taşımak zorunda değildir. Dengeli bir düzen genellikle şöyle kurulur:
- Sofra açılırken bir çorba
- Misafirler gelirken masada duran bir meze ve şarküteri tabağı
- Bir ana et
- Çocukların ve et çeşidi seçemeyenlerin rahatça yiyeceği bir kıyma ürünü
Çeşit sayısı arttıkça her birinden alınan miktar düşer. Dört çeşitli bir sofrada kişi başı 300 gram yeterliyken, tek ana yemeğin olduğu bir sofrada aynı kişi daha fazla yer.
Örnek Menü 1: 8 Kişilik Akşam Yemeği
6 yetişkin ve 2 çocuk için. Çocuklar yarım porsiyon sayıldığında hesap 7 yetişkin üzerinden yapılır.
- Çorba: Üçlü Doğal Çorba Seti. Her biri 480 ml olan üç kavanoz, küçük kaselerle 8 kişiye yeter. Sadece ısıtılarak servis edilir.
- Meze tabağı (yaklaşık 400 gram): 100 gram Çemeni Sıyrılmış Antrikot Pastırma, 100 gram Füme Antrikot Dilimleri, 200 gram Dana Cotto; yanına Ezine Peyniri ve Eski Kaşar Peyniri.
- Ara sıcak: 2 paket İçli Köfte (10 adet). Tam pişmiş olarak gelir, fırında ya da tavada ısıtmanız yeterlidir.
- Ana et: 1,5 kg Kuzu Pirzola. Kemikli olduğu ve sofrada başka çeşitler de bulunduğu için kişi başı 200 gram civarı hesaplanmıştır.
- Kıyma ürünü: 1 kg İnegöl Köfte. Çocukların en çok uzandığı tabak genellikle bu olur.
Örnek Menü 2: 12 Kişilik Mangal
Bahçede ya da balkonda kurulan bir mangal sofrası saatlerce sürer ve misafirler tabağa birkaç kez döner. Bu yüzden toplamda kişi başı 330 gram civarı hesaplıyoruz.
- 1,5 kg Kuzu Şiş: kuzu but eti ve kuyruk yağından hazırlanır.
- 1 kg Adana Kebap ve 1 kg Urfa Kebap. Adana acılı, Urfa acısızdır; ikisini birlikte almak acı seven ve sevmeyenleri aynı mangalda buluşturur.
- 500 gram Izgara Köfte: çocuklar ve kebabı ağır bulanlar için.
- 3 paket Geleneksel Kebap Lavaş: kebabın altına serilir, kalanıyla dürüm yapılır.
Mangalda pişirme sırasını da baştan belirlemek işleri kolaylaştırır. Önce köfteler, sonra kebaplar, en son kuzu şiş. Köz en canlı haliyle ilk yarım saatte olur ve kıyma ürünleri bu yüksek ısıda dışını çabuk tutar. Şiş ise biraz dinmiş, beyazlamış közde içine kadar pişer.
Hazırlık Takvimi
- 3–4 gün önce: Siparişinizi verin ve teslimatı misafirlikten 1–2 gün önceye denk getirin. Son güne bırakılan sipariş, hazırlık gününü stresli hale getirir.
- Et geldiğinde: Hemen kullanacaklarınızı 0–4°C'de buzdolabına, sonraya kalacakları dondurucuya koyun. Donmuş eti buzdolabının alt rafında bir gece bekleterek çözün; tezgâhta çözmeyin.
- 1 gün önce: Pirzolayı zeytinyağı, kekik ve karabiberle marine edip buzdolabına kaldırın. Tuzu pişirmeden hemen önce ekleyin. Mezeye girecek peynirleri dilimleyip kapalı kaba alın.
- Aynı gün: Pişirmeden yaklaşık 30 dakika önce eti buzdolabından çıkarın; soğuk et ızgarada dışı yanarken içi geç pişer. Şarküteri tabağını misafirler gelmeden en fazla 20 dakika önce hazırlayın.
Artan Et Ne Olacak?
- Pişmiş et iki saat içinde buzdolabına girmelidir. Kapalı kapta 3 gün içinde tüketin.
- Artan pirzolanın etini kemikten ayırıp ertesi sabah yumurtaya katabilirsiniz. Kalan köfte ve kebaplar lavaşa sarılıp tavada iki yüzü kızartılınca pratik bir öğle yemeği olur.
- Hiç pişirilmemiş et kaldıysa paketini açmadan dondurucuya koyun. Çözülmüş çiğ eti tekrar dondurmayın.
Sonuç
Kalabalık sofrada et hesabı aslında üç kurala dayanır: tek çeşitte kişi başı 250–300 gram, kemiklide biraz daha fazla, çeşit arttıkça her birinden biraz daha az. Çocukları yarım sayıp listeyi çiğ ağırlık üzerinden yazdığınızda ne sofra eksik kalır ne de dondurucu dolar.
Organikasap'ın doğal besi Kuzu Pirzola, İnegöl Köfte ve Kuzu Şiş ürünleriyle misafir sofranızı birkaç gün önceden planlayabilirsiniz. İyi bayramlar, afiyet olsun.