Ekimle birlikte akşamlar erken kararıyor ve mutfakta ocağın üstünde kısık ateşte kaynayan bir tencerenin kokusu yeniden evin içine yayılıyor. Pazarda pırasa, kereviz ve lahana tezgâhları büyüyor; kuru fasulye ile nohut kilerden çıkıyor.
Bu yemeklerin tadını çoğu zaman sebzeden çok tencereye giren etin hangi bölgeden geldiği belirler. Aşağıda sonbaharın beş klasik tencere yemeğini ve her birine uyan eti sırayla anlattık.
Tencereye Neden Her Et Girmez?
Hayvanın çok çalışan kasları, yani kol ve gerdan gibi bölgeler, bağ dokusu bakımından zengindir. Bu etler tavada kısa sürede pişirildiğinde sert kalır. Kısık ateşte bir buçuk iki saat piştiğinde ise bağ dokusu jelatine dönüşür, et lif lif ayrılır ve yemeğin suyu kendiliğinden koyulaşır.
Bonfile gibi az çalışan kaslarda bu bağ dokusu yoktur. Uzun süre kaynatıldıklarında yumuşamak yerine kurur ve ufalanırlar. Kısacası tencereye en pahalı et değil, uzun pişmeyi kaldıran et girer.
1) Etli Kuru Fasulye: Dana Kol Kuşbaşı
Kuru fasulyenin o koyu kırmızı, parlak suyu etin yağı ile salçanın birleşmesinden gelir. Bu yüzden tamamen yağsız bir et yerine orta yağlı bir et seçmek gerekir. Dana Kol Yemeklik Kuşbaşı, kol bölgesinden sinirleri temizlenerek doğranır ve uzun pişirmede dağılmadan yumuşar.
- Fasulyeyi akşamdan ıslatın. Sabah suyunu döküp taze suyla 20 dakika ön haşlama yapın.
- Eti tencereye az yağla koyun ve önce kendi suyunu salıp çekmesini bekleyin. Su çekilmeden soğan eklenirse et kavrulmaz, haşlanmış gibi kalır.
- Soğandan sonra salçayı ekleyip 1–2 dakika yağda çevirin; ham kokusu gider. Doğal Gurme Domates Salçası'nın yanına bir kaşık Gurme Tatlı Biber Salçası eklemek rengi koyulaştırır.
- Fasulye ve sıcak suyu ekleyip kısık ateşte yaklaşık 1,5 saat pişirin. Salçayı fasulye yumuşamadan fazla artırmayın; domatesin ekşiliği fasulyenin pişmesini yavaşlatır.
2) Etli Pırasa ve Etli Kereviz: Dana But Kuşbaşı
Pırasa ve kereviz sonbaharın asıl sebzeleridir, ama ikisi de etten çok daha kısa sürede pişer. Pırasa 25–30 dakikada yumuşar; et ise bu sürede henüz sertliğini atmamıştır. Bu yüzden iki yemekte de et önce tek başına pişer, sebze sonradan eklenir.
Dana But Kuşbaşı Orta Yağlı bu iş için uygundur. Yaklaşık %20 yağ oranı sayesinde sebzeye lezzet verir, but eti olduğu için de tabakta lokma lokma durur.
Etli pırasa için: Eti kendi suyunda çektirip bir su bardağı sıcak su ile 45–60 dakika pişirin. Ardından 3–4 cm doğranmış pırasayı, bir havucu ve bir avuç pirinci ekleyin. Pırasa yumuşayınca altını kapatın, servis öncesi limon sıkın.
Etli kereviz için: Kereviz soyulduktan sonra çabuk kararır; doğradıkça limonlu suya atın. Et yumuşadıktan sonra kereviz, havuç ve küp patatesi ekleyin. Bazı evlerde son beş dakikada yarım portakalın suyu da eklenir, kerevizin hafif acılığını alır.
Daha kısa bir akşam için aynı yemekler Dana Kıyma Orta Yağlı ile de yapılır. Kıymalı pırasa 35 dakikada sofraya gelir.
3) Haşlama: Gerdanın Verdiği Et Suyu
Haşlamanın bütün iddiası suyundadır ve o suyu en iyi gerdan bölgesi verir. Haşlamalık Dana Eti danalarımızın gerdan bölgesinden hazırlanır. Kemikli ve daha koyu bir su isteyenler için Kuzu Gerdan da kullanılabilir.
- Eti soğuk suya koyun. Kaynar suya atılan etin dış yüzeyi hemen kapanır ve suya daha az lezzet geçer.
- Kaynamaya başladığında yüzeyde toplanan köpüğü kaşıkla alın. Köpük alınmazsa su bulanık kalır.
- Bir soğan, birkaç tane karabiber ve bir defne yaprağı ekleyip kısık ateşte 1,5–2 saat pişirin.
- Son 30 dakikada iri doğranmış patates, havuç ve kereviz sapını ekleyin. Tuzu bu aşamada atın.
Haşlamadan kalan et suyunu atmayın. Süzüp buzdolabında 2–3 gün saklayabilir, ertesi gün pilavın ya da şehriye çorbasının suyu olarak kullanabilirsiniz.
4) Güveç: Kuzu Kuşbaşı ve Mevsimin Son Sebzeleri
Ekimin başında tezgâhlarda hâlâ patlıcan, biber ve domates bulunur; ayın sonuna doğru yerlerini kabak ve patatese bırakırlar. Elinizde hangisi varsa güveç kabında bir araya getirebilirsiniz.
Kuzu Kuşbaşı kol ve but bölgesinden doğranır, orta yağlıdır. Kuzu etinin yağı fırında sebzelere geçer ve güvecin kokusunu verir. Kuzu kokusunu sevmeyenler aynı tarifi Dana Et Sote ile yapabilir.
Hazırlanışı: Kuşbaşını tencerede kendi suyunda çektirin, soğanı ve bir kaşık salçayı ekleyip 40 dakika pişirin. Sebzeleri iri doğrayıp güveç kabına dizin, eti suyuyla birlikte üzerine dökün. Üzerini folyoyla kapatıp 180°C fırında 45 dakika, folyoyu açarak 10 dakika daha pişirin.
5) Ocağı Beklemeyen Akşamlar İçin: Kavurmalı Pilav
Her akşam iki saat ocak başında durmak mümkün olmuyor. Dana Kavurma uzun süre pişirilerek hazırlanır ve pişmiş olarak gelir; tencere yemeğinin sıcaklığını 20 dakikada sofraya getirir.
Pirinci tereyağında şeffaflaşana kadar çevirin, kavurmayı ekleyip bir dakika daha karıştırın. Su yerine haşlamadan kalan et suyunu kullanırsanız pilavın tadı belirgin şekilde derinleşir. Kavurma zaten pişmiş olduğu için fazla çevirmeyin; uzun süre ateşte kalırsa kurur.
Tencere Yemeklerini Saklarken
- Pişen yemeği oda sıcaklığında iki saatten fazla bekletmeyin. Büyük tencereyi daha küçük kaplara bölmek yemeğin çabuk soğumasını sağlar.
- Buzdolabında kapalı kapta 3 gün içinde tüketin.
- Etli kuru fasulye ve güveç dondurucuya porsiyon porsiyon konabilir. Etli pırasa ve kereviz ise çözüldükten sonra sulanır; bunları taze tüketmek daha iyidir.
Sonuç
Sonbahar tencere yemeklerinde başarı büyük ölçüde doğru etin seçilmesiyle başlar: kuru fasulyeye kol, pırasa ve kereviz için but, haşlamaya gerdan, güvece kuzu kuşbaşı. Etin önce kendi suyunda çekmesini beklemek ve kısık ateşte acele etmemek gerisini halleder.
Organikasap'ın doğal besi Dana Kol Yemeklik Kuşbaşı, Haşlamalık Dana Eti ve Kuzu Kuşbaşı ile bu sonbaharın tencere yemeklerini ilk günden hazırlayabilirsiniz. Afiyet olsun.